Is hyperventilatie een ziekte?

Je kunt je nu afvragen of hyperventileren dan een soort ziekte is. Het antwoord daarop is ‘Nee!’

Als je hyperventileert dan voel je allerlei klachten die soms zelfs zeer beangstigend kunnen zijn maar een ziekte is het absoluut niet. Uit het voorgaande heb je kunnen zien dat er door het hyperventileren van alles verandert in het lichaam waardoor je de klachten krijgt. Maar onthoud goed dat iedereen deze klachten krijgt wanneer hij sneller gaat ademen dan nodig is. Veel mensen krijgen wat klachten wanneer zij tijdens een vakan­tie een luchtbed opblazen. Men hecht daar op dat moment niet zoveel waarde aan, want men begrijpt waar het vandaan komt. Dus op zijn tijd wat hyperventileren is volkomen normaal.

Lastiger wordt het wanneer je niet door hebt dat je te snel adem­haalt. Je krijgt dan klachten die je niet kunt verklaren en onverklaarbare klachten geven bij de meeste mensen aanleiding tot angstgevoelens. Nu is het bekend dat spanning of angst er juist voor zorgt dat je nog sneller gaat ademhalen. Dit heeft dan tot gevolg dat je nog meer gaat hyperventi­leren en dus nog meer klachten krijgt. Het lijkt dan alsof er iets ernstig aan de hand is. Alsof je een ziekte hebt. Maar het is en blijft nog steeds gewoon ‘meer ademen dan nodig is’. Het is dus geen ziekte. Zelfs als je jaren lang zou hyperventileren dan nog is het ongevaarlijk. Want nogmaals er verandert wel iets met het koolzuurgehalte in je lichaam, maar wanneer je rustiger gaat ademhalen zakken binnen enkele minuten alle koolzuur­waarden weer naar het normale niveau.

3.1 Hyperventilatie is een manier van ademen: Iets doen, gedrag.

Hyperventileren lijkt vaak op iets ernstigs maar het is simpelweg een verkeerde manier van ademhalen. Je doet ‘iets’ verkeerd. Nagels bijten is voor sommige mensen eveneens een ongunstig gedrag en kan ook lastig zijn, maar het gaat te ver om dit een ziekte te noemen.

3.2 Geen afwijking/ziekte maar een verkeerde gewoonte.

Hyperventilatie is eerder op te vatten als een verkeerde gewoonte. Je hebt je zonder dat je dat weet in de loop der tijd een verkeerde ademwijze aangeleerd.

3.3 Hoe komt het dat men hyperventileert?

Dit is een belangrijke vraag! Want wanneer je weet hoe het komt dat je iets verkeerd doet, in dit geval onjuist ademhalen, dan weet je ook hoe je het kunt verbeteren. Daarom staan we hier wat uitvoeriger bij stil.

3.4 Een normale reactie op stress/spanning

Uit allerlei onderzoeken is gebleken dat mensen onder spanning of stress allerlei lichamelijke reactie gaan vertonen. Een voorbeeld van een lichamelij­ke reactie op stress of spanning is een snellere hartslag. Bij hoge spanning kunnen we de hartslag voelen kloppen in de keel. Een andere reactie is dat we sneller gaan ademhalen. Ook dit geldt voor iedereen. Stress en spanning geeft dus een snellere ademhaling. Het woordje stress wordt tegenwoordig veel gebruikt maar wat verstaan we daar nu eigenlijk onder?

Tekstvak: Lichamelijke
klachten
Tekstvak: Hyperventilatie
Koolzuurdaling van het bloed
Tekstvak: Stress of spanning

3.5 Wat is stress of spanning?

Stress en spanning ervaren wij in het algemeen wanneer er dingen gebeu­ren die we vervelend vinden. Wanneer er onverwachts een auto op je afkomt schrik je waarschijnlijk heftig en spring je opzij. Wat je op dat moment voelt en zelfs nog enige tijd na het incident, noemen we stress. Dit is een heftig stress- of spanningsgevoel. Een ander voorbeeld: Je dochter van 15 jaar is naar een feestje en je hebt met haar afgesproken dat ze om half twaalf thuis moet zijn. Tot nu toe hield ze zich altijd keurig aan de gemaakte afspraken, maar ondertussen is het half een en je dochter is nog steeds niet thuis. Een vervelende situatie en wat je waarschijnlijk voelt is stress. De spanning voelt meestal niet prettig aan, maar toch heeft ze een belangrijke functie voor ons. Ons lichaam bereid zich dan namelijk automa­tisch voor op het nemen van actie op het moment dat er een bedreiging is. Want zoals we al gezien hebben is er voor beweging/actie energie nodig. Er moet geademd worden om zuurstof op te nemen uit de buitenlucht. Het zuurstofrijke bloed moet snel naar de spieren gepompt worden en de bloedvaten in de spieren gaan openstaan. Dit (en nog veel meer) is dan ook wat je in het lichaam voelt: je adem gaat sneller en je hart klopt in je keel, je transpireert en je spieren staan gespannen. En dit allemaal om jou voor te bereiden op een snelle actie zoals het ontwijken van een auto bijvoorbeeld. Het is als het ware een lichamelijke reactie die we over hebben gehouden van onze oer-voorouders. Deze leefden namelijk echt in een gevaarlijke wereld en moesten soms snel kunnen reageren om in leven te blijven. Net zoals hyperventileren is stress en spanning geen ziekte maar eigenlijk een normale reactie. We zullen later nog op terugkomen op het stress-verhaal want je moet daar nog een aantal zaken over weten. Maar voorlopig is dit genoeg.

Tekstvak: Vervelende of bedreigende gebeurtenis
Tekstvak: Lichamelijke
klachten
Tekstvak: Hyperventilatie
Koolzuurdaling van het bloed
Tekstvak: Stress of spanning

3.6 Is stress slecht of abnormaal?

Stress hoeft op zich dus niet slecht te zijn en zeker niet abnormaal. Immers hoe kan een stress reactie nu slecht zijn als ze je voorbereidt op een snelle levens reddende actie? Ons lichaam is gebouwd om van tijd tot tijd stress te ervaren.

3.7 Als hyperventilatie en stress normale reacties zijn waarom zijn ze dan zo lastig?

Wanneer je weet waar bepaalde gevoelens/sensaties in het lichaam vandaan komen, dan zal je daar niet snel bang van worden. Als je niet door hebt dat je hyperventileert en je krijgt daardoor klachten dan zijn die klachten onverklaarbaar en daardoor kan men bang worden. Het gevolg van de angst is echter dat men dan nog sterker gaat hyperventileren. Dus hyperventile­ren en stress zijn vaak lastig als ze sensaties geven die we niet kunnen plaatsen. Je kunt zo sterk hyperventileren dat de klachten ook sterk worden. Dat kan op zich al lastig zijn.

Misschien maak je je zorgen over de klachten. Dit kan tot gevolg hebben dat je heel alert wordt op de kleinste sensaties in het lichaam. Je versterkt het gevoel daar als het ware door en zal je allerlei sensaties eerder opmerken.

Soms ervaar je heel veel spanning terwijl je niet echt bedreigd wordt, ook dat kan lastig zijn. Met andere woorden hyperventilatie en stressgevoelens kunnen heel normaal zijn. Iedereen heeft ze wel eens. Maar veel mensen ervaren ze veel sterker dan eigenlijk nodig is en maken zich zorgen over de oorzaak van de klachten.

Daar komt nog een belangrijk aspect bij: vaak hebben mensen de neiging om vervelende zaken te vermijden. Naar een restaurant waar je slecht geholpen bent ga je niet snel meer terug. Een bezoek afleggen bij mensen bij wie men zich onrustig voelt zal men willen uitstellen. Ook kan het zijn dat je je in een winkel rottig voelde door de hyperventilatie. Er bestaat dan een kans dat je niet meer terug wilt naar die winkel. Dat is natuurlijk heel begrijpelijk en op een bepaalde manier bekeken ook verstandig. Je hoeft dan namelijk niet meer de spanning te voelen die je in de winkel ervoer. Het wordt dan echter moeilijker om boodschappen in huis te krijgen en misschien ga je er dan telkens meer tegenop zien. Het is mogelijk dat je dan later helemaal niet meer naar de winkel durft te gaan, en misschien ook niet meer naar andere winkels. Het is maar een voorbeeld waarmee we duidelijk willen maken dat het niet alleen de stress is, niet alleen de klachten maar ook het zorgen maken over de klachten, je alert­heid op de sensaties in het lichaam en vaak angst om de klachten in een situatie weer te krijgen.